Wat wél kan

Hoe breng je een duurzaam idee in bij een groep die er niet op zit te wachten? Hoe wapen je jezelf tegen marketingtrucs die je onbewust naar minder duurzame keuzes duwen? En hoe blijf je gemotiveerd om duurzame keuzes te maken, zonder gebukt te gaan onder de zwaarte van het klimaatvraagstuk?In deze live-opname van Wat wél kan op het Trouw-festival spreekt Cecilia Adorée met gedragswetenschapper Reint Jan Renes. Samen met Helga van Leur schreef hij Alleen als jij het ook doet, over de (on)logica van ons klimaatgedrag. In deze aflevering behandelen Cecilia en Reint Jan vragen van luisteraars over hoe je duurzame keuzes maakt zonder als moraalridder te worden gezien, waarom ons brein zo slecht is in het maken van keuzes die goed zijn voor het klimaat, en wat er nodig is om als samenleving écht in beweging te komen.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We doen een oproep! Stuur je vraag in aan gedragswetenschapper Reint Jan Renes. Op 13 juni organiseert Trouw in TivoliVredenburg het festival Dag van de Durf. Want deze tijd vraagt om moed. Trouw, als krant met wortels in het verzet, wil mensen met hedendaagse idealen helpen moedige keuzes te maken. Wat wél kan is er ook! Cecilia zal er live een aflevering opnemen en zal gedragswetenschapper Reint Jan Renes interviewen over het boek "Alleen als jij het ook doet", dat hij samen met Helga van Leur schreef. Het gaat over de psychologie achter onze klimaatkeuzes.We hebben jou nodig om er een leuke podcast van te maken! We bespreken namelijk de vragen die spelen bij jullie. Dus is er iets wat jij al heel lang zou willen vragen aan een gedragswetenschapper, dan is dit je kans! Zijn er duurzame keuzes die eigenlijk zou willen maken, maar die je nog uitstelt omdat het spannend, ongemakkelijk of ingewikeld voelt? Welke sociale situatie vind jij lastig, en zou jij hulp bij willen?  Mail je vraag of situatie naar [email protected]. We geven 15 keer het boek ‘Alleen als jij het ook doet’ weg aan de 15 mensen die als eerste een vraag insturen. Wees er dus gauw bij! En je bent natuurlijk ook hartstikke welkom op het festival zelf.  Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Politici vinden het lastig om kiezers te vragen zich anders te gedragen. En dat terwijl uit enquêtes blijkt dat een meerderheid van de Nederlanders juist duurzaam gedrag wíl vertonen. Hoe komen we uit die kramp? De klimaatdoelen halen zonder gedragsverandering zal erg moeilijk zijn. We kunnen veel uitstoot besparen door ons bijvoorbeeld anders te verplaatsen en ons dieet aan te passen. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt alleen niet bij individuen, zegt Linda Steg, hoogleraar omgevingspsychologie. Het is de overheid die ons in staat moet stellen duurzame keuzes te maken, pleit zij in deze nieuwe aflevering van Wat wél kan. Met Bas Erlings, gedragsexpert en oud-campagnestrateeg van de VVD spreekt Sanne over hoe de overheid gedragsveranderingen erdoorheen krijgt zonder een klimaatoorlog te ontketenen. Linkse partijen kunnen daar volgens hem nog wel het een en ander van leren.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zou de landbouw eruit zien als die binnen de grenzen van de planeet opereert? In deze aflevering spreekt Cecilia Adorée twee boeren die het allebei op eigen wijze het traditionele melkveebedrijf van hun ouders aan het transformeren zijn.  Tom Grobben van De Nieuwe Melkboer gooide het roer helemaal om: hij stapte over op lokale sojateelt en bouwde een eigen sojayoghurtfabriek. Ellen Temmink blijft bij koemelk, maar is bezig met een transitie naar een biologische boerderij, waarbij ze de principes van regeneratieve landbouw omarmt. Beide vertellen waar zij tegenaan liepen in de overgang van het oude naar het nieuwe systeem - én waarom veel andere boeren nog niet overgaan.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Uniek en baanbrekend, zo werden onder andere de overwinningen in de rechtszaal van Urgenda en Milieudefensie op de staat en Shell genoemd. Maar na een aantal van die onverwachte overwinningen van de klimaatbeweging lijken vervuilende bedrijven en overheden hun steeds grotere messen steeds scherper te slijpen. Kan je anno 2026 nog wel winnen voor het klimaat?In de nieuwste aflevering van Wat wel kan praat Sanne met advocaat Maikel van Wissen over hoe je je als relatief kleine milieubeweging in de rechtszaal wapent tegen fossiele reuzen. Cecilia hoort van Sara Dubbeldam hoe zij een greenwashing-zaak aanspande tegen Primark en die vervolgens won.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er was een tijd, nog helemaal niet zo lang geleden, waarin het thema klimaat het tij mee had in Europa. De ene na de andere klimaatwet werd aangenomen in het Europees Parlement. Die tijd is inmiddels voorbij. Nu worden die wetten, onder het mom van ‘onze industrie beschermen’, juist uitgekleed. Hoe erg is dat? Sanne praat in de nieuwe aflevering van Wat wél kan met Europarlementariër Lara Wolters over haar ‘antiwegkijkwet’, die door de bedrijvenlobby steeds minder omvatte. En met klimaatjurist Tim Bleeker toetst ze hoe erg het is dat die klimaatwetten nu worden afgezwakt. Volgens hem kan je daar namelijk nog wel je vraagtekens bij zetten.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De helft van de wereldwijde CO2-uitstoot komt van slechts 36 bedrijven. Dat zijn vooral fossiele bedrijven, maar óók multinationals die maar langzaam verduurzamen. Cecilia onderzoekt deze aflevering waarom de energietransitie zo langzaam gaat bij grote bedrijven.  Met oud-Shell-medewerker Arjan Keizer bespreekt ze waar de macht ligt binnen een bedrijf. Omdat Amerikaanse aandeelhouders het steeds meer voor het zeggen krijgen bij multinationals, hebben zelfs welwillende CEO’s maar beperkte ruimte om te verduurzamen, zoals bij Unilever aan het licht kwam. Met Faiza Oulahsen – ex-Greenpeace-activist, nu consultant bij KPMG – zoomen we uit. Ze legt uit dat (geo)politieke onzekerheid en onduidelijk beleid duurzame investeringen riskant maken. Bedrijven hebben vooral duidelijkheid nodig. Ook geven Arjan en Faiza tips over wat je nu als medewerker kunt doen om de top van je bedrijf mee te krijgen.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hernieuwbare energie groeit, maar… fossiele energie ook. De energiesector is verantwoordelijk voor zo’n driekwart van onze wereldwijde uitstoot en daar zit dus een enorm potentieel. Dat is ook precies waarom zoveel mensen zo druk zijn met de inmiddels beruchte energietransitie. Maar wanneer is er daadwerkelijk sprake van een transitie?Sanne spreekt met energie-expert Mathieu Blondeel over wat er nodig is om de energietransitie te laten lukken en met Jens van der Weele over de taal die fossiele bedrijven gebruiken om ons verslaafd te houden aan kolen, olie en gas.Dendert de hernieuwbare energierevolte hoe dan ook door, of slagen de fossiele bedrijven erin om onze fossiele verslaving in stand te houden? Want sinds de oorlog in Iran heerst er zelfs geen taboe meer op het langer openhouden van kolencentrales. Hoe doen die bedrijven dat, en hoe kunnen wij die verleiding weerstaan?Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom mogen schadelijke pesticiden nog steeds worden gebruikt, waarom is er nog steeds geen vliegtaks en waarom duurde het zo lang tot er statiegeld op blikjes kwam? Er is hierbij een gemene deler: lobby.  In deze aflevering duiken Cecilia en Sanne de achterkamertjes in en onderzoeken ze hoe het kan dat grote bedrijven zoveel meer invloed hebben op wetgeving dan bijvoorbeeld milieuclubs. Zij spreken met oud-politica Lousewies van der Laan, de directeur van Transparency International die zich hard maakt voor transparantere lobbyprocessen, én met Wytze Russchen. Hij lobbyde jarenlang in Brussel voor allerlei verschillende bedrijven, organisaties en belangen. Wat wél kan wordt gemaakt door Cecilia Adorée en Sanne Toebes. Eindredactie door Ines van den Adel en Sjoerd Huismans.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In dit nieuwe seizoen zoomen Cecilia en Sanne uit, en kijken ze naar de systemen die een groenere wereld tegenhouden. Deze eerste aflevering kijkt Cecilia samen met financieel econoom en onderzoeksjournalist Thomas Bollen naar de manier waarop ons geldsysteem in elkaar zit. Ze ontdekt dat geld niet neutraal, maar een stuurmiddel is. Dat we commerciële banken de macht over ons geld hebben gegeven, en dus de macht over waar de samenleving zich naar ontwikkelt. Daarnaast praat Cecilia met Anna Koolstra van Triodos Bank over hoe banken kunnen bijdragen aan de verandering van ons geldsysteem, en een duurzame wereld kunnen stimuleren. Welke gevolgen heeft dit voor het klimaat, én voor jou? Je hoort het in de eerste aflevering van het nieuwe seizoen van Wat wél kan!Lees ook dit artikel in Trouw over de digitale euro.  Wat wél kan wordt gemaakt door Cecilia Adorée en Sanne Toebes. Eindredactie door Ines van den Adel en Sjoerd Huismans.Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96woSee omnystudio.com/listener for privacy information.